CÀ PHÊ KENYA CÓ HƯƠNG VỊ GÌ?

Submitted by Barista School On Friday, 03/12/21 - 11:32am

Ở Kenya, trà phổ biến hơn cà phê. Cà phê trước đây chỉ được trồng thưa thớt trong các trang trại. Ngành cà phê được hình thành trong thời kỳ thuộc địa của người Anh và kể từ đó góp phấn thúc đẩy kinh tế của quốc gia này rất đáng kể. Cà phê Kenya biết đến với hương vị đậm đà cùng độ chua rất đặc trưng tựa như rượu vang. Hương thơm thì cực kỳ dễ chịu. Hương vị tươi sáng rõ rệt của trái cây và quả mọng là điều tạo nên sự nổi tiếng của loại cà phê này. Hãy cùng Barista School trải nghiệm thưởng thức một cốc cà phê Kenya nhé!

Quả cà phê chín
Cà phê Kenya có những hương vị thương nhớ – thưởng thức rồi “không lỡ quên”

Một vài thông tin về cà phê Kenya

Lịch sử tổng quan

Kenya ngày nay nổi tiếng bởi cà phê. Nhưng con đường lịch sử của sự nổi tiếng này cũng lắm chông gai, đã trả giá bằng cả máu, nước mắt và mồ hôi.

Ngược dòng lịch sử, việc trồng cà phê ở Kenya khởi nguồn từ người Ả Rập. Họ bắt người dân Kenya nuôi trồng trên các đồn điền xung quanh Kenya và Ả Rập. Đến khi người Anh chiếm đóng thì số phận người Kenya đã bị thay đổi. Từ người lao động tự do thành nô lệ cho các đồn điền của người da trắng. Với kiến thức cũng như sự văn minh của mình, người Anh đã góp phần tác động đến sự chất lượng ổn định của cà phê, đầu tiên là tại đồn điền của họ. Người Kenya thời điểm đó không được phép tự do trồng cà phê mà phải theo sự chỉ định của người Anh. Phần lớn cà phê ngon nhất của Kenya được xuất khẩu, chỉ có loại chất lượng thấp mới ở lại cho người địa phương dùng.

Vậy nên, dù là nơi sản xuất cà phê nổi tiếng. Nhưng đáng buồn là trong nhiều thế hệ, người Kenya không biết họ đã sản xuất ra loại giống tuyệt vời. Thậm chí là thuộc hàng nổi tiếng thế giới.

Tuy nhiên, vượt qua những khó khăn của chuỗi hành trình lịch sử không ít sự tranh đấu và vùng dậy. Ngày nay, cà phê Kenya đang phát triển mạnh qua thời gian.

Một vài số liệu liên quan

Hiện nay, có khoảng 700.000 nhà sản xuất cà phê Kenya. Kenya đứng thứ 17 về sản lượng cà phê trên toàn thế giới. Nhưng về chất lượng thì họ đứng trong Top 5.

Phần lớn cà phê Kenya được trồng giữa núi Kenya và Nairobi với các khu vực canh tác, sản xuất tập trung. Gồm có: Bungoma, Kiambu, Kisii, Machakos, Murang’s, Taita Taveta, Embu, Kirinyaga, Mt. Elgon, Nakuru, Chan-Nzoia.

Độ cao phát triển: 1.700 – 1.800 mét so với mực nước biển

Chủng loại: Arabica và Robusta. Nhưng Arabica vẫn được chú trọng hơn cả.

Thời gian thu hoạch: Tháng 11 đến tháng 12

Phương pháp chế biến: Quy trình chế biến ướt với quá trình ngâm ủ kéo dài từ 12 – 72 giờ.

Cách phân loại cà phê: Theo kích cỡ hạt

Sản xuất cà phê tại Kenya

Sản xuất và chế biến
Kenya là vùng sản xuất cà phê nổi tiếng trên thế giới

Hầu hết cà phê của Kenya đều thuộc giống Arabica được trồng trên nền đất núi lửa của các cao nguyên có độ cao từ 1.400m đến 2.000m so với mực nước biển. Với độ cao này thì nó đủ điều kiện cho tiêu chuẩn cà phê Strictly High Grown (SHG).

Chú thích: Cà phê  SHG (Strictly High Grown) là gì?

Strictly High Grown (SHG) hay còn gọi là Strictly Hard Bean (SHB) là định nghĩa của cây cà phê được trồng trên độ cao 1.200m so với mực nước biển. Với độ cao này, cây cà phê có chu kỳ sinh trường kéo dài. Do đó, quá trình tích luỹ dưỡng chất của cây cà phê lâu hơn. Vậy nên rất chất lượng. Hạt có cấu trúc cứng và chắc, hương vị phong phú và cân bằng hơn những loại khác.

Điểm nổi trội

Điểm nổi trội của cà phê Kenya là tính acid với độc chua cực kỳ nổi trội của hoa quả. Tuy nhiên, ở mỗi vùng trồng cà phê khác nhau thì mỗi giống sẽ thể hiện hương vị đặc trưng riêng. Cụ thể: cà phê của Nyeri có xu hướng ngọt ngào của đường fructose, vị chua khá mạnh. Nhưng cà phê tại Embu thì nổi trội vị trái cây rừng và caramel, hương vị rất cân bằng. Trong khi với vùng Kirinyaga, cà phê lại đậm hương hoa tinh tế, hương vị phong phú và phức tạp hơn nhiều.

Giá trị của cà phê Kenya

Kenya sản xuất cả Arabica và Robusta. Nhưng Arabica được biết đến nhiều hơn bởi vì sự nổi tiếng về mặt hương vị và chất lượng nổi trộ của nó. Đồng thời cũng tạo ra giá trị kinh tế và lợi nhuận cao hơn.

Arabica dù cho ra cà phê chất lượng cao, nhưng sản lượng không nhiều do đặc tính nhạy cảm và khó trồng hơn Robusta. Dù gì, Kenya vẫn dẫn đầu xu hướng toàn cầu về việc cho ra các giống Arabica mới có khả năng kháng bệnh cao, năng suất tốt.

Cách phân loại

Cà phê được phân loại và đánh giá theo kích thước hạt, hình dạng, màu sắc và độ đồng đều. Mặc dù không phải lúc nào hạt lớn thì cũng khẳng định chất lượng cao. Nhưng cà phê vẫn được phân loại theo kích cỡ như một tiêu chuẩn đặc thù. Với cà phê Kenya, hạt càng lớn thì giá trị càng cao.

Sự xếp hạng của cà phê Kenya theo thứ tự từ cao xuống thấp như sau:

  • E (Elephant Bean)
  • AA
  • PB (Peaberry)
  • AB
  • C
  • TT
  • T
  • MH/ ML

Những hạt cà phê lớn được cho là có nhiều tinh đầu hơn. Đó là nguyên nhân cho nhiều hương vị phong phú và đa dạng. Vì vậy mà cà phê Kenya được phân loại và định giá một phần dựa vào tiêu chí kích cỡ hạt.

Phân loại cà phê
Hạt cà phê Kenya AA đứng top những loại cà phê tốt nhất thế giới

Vì sao cà phê Kenya nổi tiếng?

Có thể nói rằng cà phê Kenya có hương vị tươi sáng rõ nét. Hương vị khá phong phú và đa dạng, nhưng mỗi nét đều có sự tinh tế và rõ ràng. Đặc biệt hơn nữa, luôn có sự cân bằng cao nhất và ổn định nhất so với các loại cà phê chất lượng cao khác.

Nhiều hương vị tuyệt vời có thể được tìm thấy trong cà phê Kenya. Nó là nốt thăng của cam chanh, phản phất hương vị hạt tiêu thơm nồng. Đôi khi còn kết hợp với tông màu của blackberry dễ chịu. Dư vị đọng lại đôi khi là vỏ chanh sấy khô hoặc winey. Với sự phong phú và đa sắc trong hương vị như vậy, Kenya nổi tiếng là điều không khó hiểu. Cũng không quá đáng gì khi cà phê Kenya được liệt vào danh sách những loại cà phê phải uống một lần trong đời.

Chất lượng được tạo nên  từ nông dân – nhà rang – thu mua

Hương vị đặc trưng của Kenya hầu hết được sáng tạo từ các nhà rang tại địa phương vùng nuôi trồng. Và kết quả tuyệt vời đó là một sự liên minh, hợp tác rất chặc chẽ của những “người bạn thân” đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chuỗi cung ứng ban đầu. Đó là: nông dân, nhà rang mà nhà thương mại (thẩm định & thu mua).

Thứ nhất, các nhà thẩm định & thu mua luôn giữ mối quan hệ gắn kết với nhà rang. Họ cùng nghiên cứu và đồng hành với nhà rang về chất lượng và hương vị. Sự hợp tác này thúc đẩy chất lượng cà phê luôn giữ được độ ổn định cũng như nắm bắt được xu hướng của thị trường. Kể cả am tường thị hiếu của người tiêu dùng.

Thứ hai, các nhà rang xay dễ dàng trao đổi với nông dân. Họ song hành cùng trang trại về cách điều chỉnh việc nôi trồng, chăm sóc và chế biến. Điều này rất tuyệt vời cho chất lượng và sản lượng ổn định của cà phê nhân. Sự thấu hiểu mục tiêu của nguồn cung và nguồn cầu khiến cà phê Kenya chưa bao giờ giảm giá trị trên thị trường. Nó luôn có chỗ đứng vững chắc của mình dù ngành cà phê có biến động như thế nào.

Quan hệ “cộng sinh” – hợp tác cùng phát triển cho chuỗi cung ứng giữa nông dân, người thu mua và nhà rang

Thứ ba, người nông dân đổi lại cũng luôn giữ nhịp thông tin với các nhà rang. Họ trao đổi về bất kỳ thay đổi nào ảnh hưởng đến quá trình chế biến. Ví dụ như có sự biến động về khí hậu, dịch bệnh gì đó … tác động đến sự phát triển của cây cà phê trong vụ mùa. Hay một sự cố nào đó có thể ảnh hưởng đến chất lượng hạt nhân như hằng mong đợi …

Tính kết nối và sự quan hệ mật thiết này là một điều lý tưởng cho bất kỳ chuỗi cung ứng nào. Với sự chu đáo về thông tin sẽ cho các nhà rang sự chuẩn bị để có thể nghiên cứu, cân chỉnh lại công thức rang để phù hợp với hạt nhất. Mục đích là luôn có hạt cà phê chất lượng cao nhất có thể dù trong hoàn cảnh nào.

Tất cả những điều kể trên làm nên danh tiếng thuộc Top 5 cà phê ngon nhất thế giới của cà phê Kenya. Vị thế này vẫn luôn giữ vững từ xưa đến nay mà khó loại cà phê nào có thể “đấu” lại.

Hương vị gây thương nhớ – Ai uống rồi mãi sẽ khó quên!

Cà phê Kenya được xem là một trong những loại cà phê cao cấp nhất thế giới dành cho người sành điệu. Mặc dù hương vị có thể có chút khác biệt giữa các vùng đất trồng. Nhưng hạt cà phê Kenya cũng có một số nét đặc trưng tiêu biểu. Chính điều đấy giúp bạn phân biệt nó với các loại cà phê khác.

Cà phê Kenya phải có độ chua!?!

Kenya gây ấn tượng bởi sự tràn đầy sức sống, hương vị tích cực nổi trội của trái cây. Cà phê Kenya có độ chua dễ chịu của họ cam quýt với hương thơm nhẹ nhàng. Chưa kể sự quyến rũ bởi các tông màu hoa tươi sáng và khiêu gợi.

Hương vị phức hợp đa dạng với độ cân bằng khá cao

Nếu tiền vị là để gây ấn tượng thì hậu vị – dư vị sẽ gây thương nhớ cho những ai “lỡ” được uống một tách cà phê Kenya. Hương vị sảng khoái bởi cam quýt và quả mọng rất rõ nét. Vị ngọt của đường nâu (brown sugar) được xuất hiện sau quá trình chế biến, hoà cùng vị quả mọng và cà chua khô.

Cà phê Kenya thường hay được mang so sánh với cà phê Ethiopia. Nhưng nếu so về độ đậm đà lẫn sự cân bằng thì Kenya có phần tốt hơn cà phê Ethiopina.

Đáng giá nhất trên thị trường cà phê Kenya là loại cà phê Kenya AA. Lí do vì hạt nó lớn (chỉ sau Kenya E) và có mặt nhiều hương thơm tuyệt vời nhất.

Một vài cách pha chế và thưởng thức

Tuỳ thị thiếu và gu thưởng thức của mỗi vùng, mỗi người mà có rất nhiều cách pha chế lẫn thưởng thức khác nhau. Rất khó để có thể “phán xét” đúng hay sai. Bởi hương vị yêu thích còn phụ thuộc một phần vào sở thích cá nhân.

Tuy vậy, vì cà phê Kenya là một loại specialty coffee của thế giới. Hương vị là điểm quyết định thứ hạng và sự nổi tiếng của nó trong giới cà phê đặc sản. Vì thế, có những cách pha chế được khuyến khích để tôn vinh được hết các hương vị tuyệt hảo của nó.

Vì hạt cà phê Kenya có tính acid cao nên phương pháp pha tốt nhất được khuyên dùng là phương pháp ngâm. Với phương pháp ngâm, tất cả các hương vị sắc thái của cà phê sẽ được chiết rút khá đầy đủ mà vẫn không áp đảo độ chua đặc trưng của nó. Sau đây là một vài gợi ý mang tính chất tham khảo và trải nghiệm:

Phương pháp Kahawa Chungu (Cà phê đắng)

Đây là một phương pháp pha được xem là đặc sản của bờ biển Kenya. Để tạo ra được loại cà phê này thì họ ủ cà phê Kenya trong những chiếc ấm đồng đặt dưới bếp than. Bột cà phê tiếp xúc trong nước nóng khá lâu nên chiết xuất khá cao. Vậy nên vị đắng rất nổi trội như đúng cái tên Cà phê đắng mà nó được mô tả.

Cách pha chế:

Đun sôi khoảng 3 muỗng cà phê Kenya mới xay với 1 cốc nước lạnh. Có thể cho thêm 3 viên thảo quả và 1 thánh quế. Cũng có thể cho thêm định hương và nhục đậu khấu tuỳ theo sở thích.

Nấu nhỏ lửa trong vòng 10 – 15 phút. Sau đó lọc bã qua rây hoặc lưới lọc để có ly cà phê ưng ý. Cà phê được uống nóng, có thể thưởng thức cùng với chà là hoặc bánh ngọt như mahamri hoặc kaimati sẽ rất hợp.

Đây là một trong những cách thưởng thức cà phê Kenya đặc trung của người bản xứ.

Kahawa chungu - cà phê đắng
Các cụ già người Ả Rập Oman thường chơi cờ hậu trong khi ăn Halwa và uống kahawa chungu (cà phê Kenya)

Phương pháp pha sử dụng áp suất: French Press, AeroPress

Nếu bạn muốn tự trải nghiệm pha cà phê Kenya tại nhà thì bạn có thể sử dụng bình French Press hoặc AeroPress.

Cách pha này sử dụng áp suất cao đẩy nước nóng đi qua bột cà phê và màng lọc. Phương pháp này bảo tồn được hương vị trái cây và hoa tinh tế của hạt cà phê Kenya. Đó là những gì tạo nên sự thơm ngon của cà phê nổi tiếng này.

Nếu bạn muốn làm nổi bật hơn độ chua sáng của cà phê. Lời khuyên là hãy pha mạnh hơn và xay cà phê mình hơn bình thường một chút. Bạn sẽ có ngay hương vị cà phê như ý!

Phương pháp ủ lạnh: Cold brew coffee

Cà phê Kenya cũng được xem là một trong những loại tốt nhất để làm nên một cốc cold brew coffee ngon.

Cà phê pha lạnh giữ được hương hoa và hương trái cây tính tế nhất của loại hạt này. Đặc biệt là có thể giữ được hương vị ngon ngọt của hậu vị.

Cold brew coffee được thực hiện không quá phức tạp. Bạn có thể ngâm cà phê xay trong nước lạnh từ 18 đến 24 giờ trước khi lọc bỏ bã.

cold brew coffee
Cà phê Kenya được cho là một trong những loại làm Cold Brew Coffee ngon

Phương pháp pour over: V60, Chemex, Kalita

Mặc dù, cà phê Kenya nhận được lời khuyên nhiều hơn cho phương pháp ngâm ủ. Nhưng không vì thế mà pour over không được yêu thích.

Ví dụ, nếu bạn là fan của Hario V60 thì ngại gì mà không trải nghiệm. Khi pha bằng pour over, độ ngọt sẽ nhiều hơn, ít chua hơn so với những cách trên. Tuy nhiên, vẫn lưu giữ được vị chua cơ bản bởi sự nổi tiếng của Kenya. Độ ngọt của đường nâu sẽ khá rõ nét hơn so với vị ngọt của trái cây.

Hiển nhiên, với mỗi bộ lọc khác nhau thì chắc chắn sẽ cho ra những hương vị khác biêt một chút nếu bạn trả nghiệm thử với Kalita và Chemex. Tuy nhiên cũng có có sự tương đồng chung về tổng quan cho phương pháp pour over, đó là sẽ tăng độ ngọt nhiều hơn cho cà phê Kenya.

Phương pháp pha máy: Espresso

Hương vị tuyệt vời và độ chua sáng của cà phê Kenya vẫn thể hiện xuất sắc với phương pháp pha thủ công. Dù vậy, tín đồ của cà phê espresso cũng không phải là không thể tận hưởng hương vị của nó.

Pha espresso bằng cà phê Kenya Menundu AB là một ví dụ điển hình. Cốc cà phê với độ cân bằng vừa, độ chua khá sáng. Đặc biệt, cảm giác miệng rất mượt mà như kem vậy cùng với lớp crema beo béo. Hương vị thơm ngon của chocolate khá nổi trộn ở hậu vị, còn phản phất hương vị ngọt ngào của trái cây khô nữa.

Cách pha này cũng rất đáng để trải nghiệm đúng không nào!

Kết

Có thể có rất nhiều câu trả lời cho câu hỏi “Có hương vị gì trong cốc cà phê Kenya?”, bởi do tính đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, nó luôn nổi tiếng về độ chua sáng đặc trưng nổi tiếng thế giới.

Đặc biệt, mỗi loại cà phê Kenya được trồng ở vùng khác nhau sẽ có những hương vị đặc trưng riêng. Chưa kể, cùng một loại cà phê nhưng pha phương pháp khác nhau cũng cho ra hương vị không giống nhau.

Sự đúng sai sẽ không nên bàn cái trong việc thưởng thức này. Bạn thích mùi hương nào? Gu vị cà phê của bạn ra sao? Bạn muốn tận hưởng hương vị cà phê theo phong cách nhẹ nhàng hay mạnh mẽ? Hãy trải nghiệm để lựa chọn cà phê và phương pháp pha chế mà mình yêu thích nhé!

Xem thêm: Có hương vị gì trong cốc cà phê Ethiopia

VIỆT NAM BARISTA SCHOOL

Website: https://baristaschool.vn/

Facebook: https://www.facebook.com/VietNamBaristaSchool

Hotline: 1900 636246

Địa chỉ: 38/13 Nguyễn Văn Trỗi, P.15, Q.Phú Nhuận, TP.HCM

Bài viết liên quan